http://hdl.handle.net/20.500.12182/98 2026-04-06T08:53:30Z 2026-04-06T08:53:30Z Przybył, Jarosław Martysz, Czesław Bartłomiej http://hdl.handle.net/20.500.12182/1432 2026-04-05T18:00:27Z 2025-01-01T00:00:00Z

Wpływ kosztów działalności na ryzyko oraz stopy zwrotu dłużnych funduszy inwestycyjnych Przybył, Jarosław; Martysz, Czesław Bartłomiej Celem artykułu jest syntetyczna ocena wpływu kosztów działalności dłużnych funduszy inwestycyjnych na ich wyniki i ryzyko, z rozróżnieniem funduszy zależnych i niezależnych TFI. Wykorzystujemy zestaw miar efektywności i ryzyka (m.in. β, tracking error, odchylenie standardowe, drawdown, R2) w horyzontach 3- i 5‑letnich. Wyniki wskazują, że wyższe koszty są powiązane z wyższym TE i większą zmiennością, natomiast brak jest stabilnej zależności między wyższym TE a ponadprzeciętnymi stopami zwrotu. Nie potwierdzamy, by fundusze niezależnych TFI były systematycznie bardziej ryzykowne od funduszy zależnych. Wnioski mogą być przydatne do oceny polityki inwestycyjnej i kosztowej funduszy z perspektywy inwestora indywidualnego.; The article aims to assess how operating costs affect the performance and risk profile of debt investment funds. The authors conduct a comparative analysis of dependent and independent Polish investment funds using performance and risk indicators (e.g. beta, tracking error, Sharpe ratio). Results show that higher costs negatively impact returns and are associated with greater investment risk. However, the hypothesis that independent funds take higher risks than bank-related ones was not confirmed. The findings may help individual investors evaluate cost and risk factors in fund selection. The article is unique as it empirically compares debt funds in Poland, also those based on their capital affiliation. Klasyfikacja JEL : G11, G12, G23, C58

2025-01-01T00:00:00Z Martysz, Czesław Bartłomiej http://hdl.handle.net/20.500.12182/1430 2026-04-05T18:04:29Z 2013-01-01T00:00:00Z

Płynność finansowa wybranych sektorów gospodarki polskiej w latach 2002-2010 Martysz, Czesław Bartłomiej Artykuł ocenia kształtowanie się płynności finansowej wybranych sektorów polskiej gospodarki w latach 2002–2010: usług, transportu, handlu, przetwórstwa przemysłowego oraz budownictwa. Płynność rozumiana jest jako zdolność przedsiębiorstw do terminowego regulowania najbardziej wymagalnych zobowiązań przy jednoczesnym godzeniu efektywności wykorzystania zasobów z motywem przezornościowym utrzymywania aktywów płynnych. Badanie opiera się na triangulacji źródeł: cyklicznych ankietach koniunktury GUS (subiektywne oceny sytuacji finansowej, opóźnień płatności, trudności kredytowych), wynikach finansowych przedsiębiorstw publikowanych przez GUS (agregaty m.in. dla firm większych) oraz raportach NBP o kondycji sektora przedsiębiorstw. Analiza porównawcza obejmuje m.in. relację zobowiązań do należności handlowych, cykl konwersji gotówki, wskaźniki płynności oraz udział kredytów bankowych w zobowiązaniach bieżących, a następnie przechodzi do omówienia mechanizmów sektorowych. Wyniki wskazują na istotne zróżnicowanie odporności sektorów na pogorszenie koniunktury po 2007 r.: relatywnie stabilne obrazy w części branż kontrastują z silnym pogorszeniem w budownictwie, gdzie długie cykle realizacji, finansowanie zaliczkami, wzrost kosztów materiałów oraz zatory płatnicze wzmacniają „efekt domina” upadłości. Artykuł podkreśla, że w warunkach szoku makroekonomicznego kluczowe znaczenie mają polityka kapitału obrotowego, warunki rozrachunków w łańcuchu dostaw oraz dostęp do finansowania zewnętrznego.; The paper assesses the evolution of corporate liquidity across selected sectors of the Polish economy in 2002–2010—services, transport, trade, manufacturing, and construction. Liquidity is defined as the ability to meet the most due short-term obligations while balancing economic efficiency with a precautionary motive to hold liquid assets. The study triangulates three complementary data sources: cyclical business-tendency surveys by Statistics Poland (GUS), which capture managers’ subjective assessments of financial conditions, payment delays and credit constraints; aggregated financial results published by GUS (including indicators typically reported for larger firms); and National Bank of Poland (NBP) reports on the corporate sector and business conditions. The comparative analysis uses working-capital and liquidity measures such as the payables-to-receivables relationship, the cash conversion cycle, liquidity ratios, and the share of bank loans in current liabilities, followed by sector-level interpretations of the main transmission channels. The results indicate substantial heterogeneity in sector resilience after the post-2007 downturn: while several sectors show limited deterioration, construction stands out as the most vulnerable due to long production cycles, reliance on advance payments, rising input-material costs, and payment gridlocks that propagate through subcontractor chains and amplify bankruptcy “domino effects”. The paper concludes that under macroeconomic shocks, working-capital policy, settlement practices within supply chains, and access to external funding play a decisive role in stabilizing sector liquidity.

2013-01-01T00:00:00Z Martysz, Czesław Bartłomiej http://hdl.handle.net/20.500.12182/1429 2026-04-05T18:07:09Z 2013-01-01T00:00:00Z

Wpływ kryzysu gospodarczego na sytuację ekonomiczno-finansową wybranych przedsiębiorstw sektora spożywczego w Polsce w latach 2007-2010 Martysz, Czesław Bartłomiej Artykuł analizuje wpływ globalnego kryzysu finansowego i następującego po nim spowolnienia gospodarczego na sytuację ekonomiczno-finansową wybranych przedsiębiorstw sektora spożywczego w Polsce w latach 2007–2010. Celem badania jest nie tylko ocena zmian wyników i kondycji finansowej spółek, lecz także wskazanie, w jaki sposób kryzys uwidacznia ryzyka pozornie „poboczne” względem działalności operacyjnej (np. ryzyko walutowe i finansowe), które w skrajnym przypadku mogą doprowadzić nawet dobrze funkcjonujące przedsiębiorstwa do poważnych problemów płynnościowych lub bankructwa. Analizie poddano cztery spółki akcyjne notowane na GPW w Warszawie: Bakalland, Graal, Duda oraz Wawel, wykorzystując publicznie dostępne sprawozdania finansowe (rachunek zysków i strat, bilans oraz rachunek przepływów pieniężnych) oraz wybrane wskaźniki finansowe. Wyniki wskazują na silne zróżnicowanie wrażliwości spółek na szok kryzysowy: od podmiotów relatywnie odpornych (stabilny popyt krajowy, konserwatywne finansowanie) po spółki, w których kluczową rolę odegrały czynniki pozaoperacyjne, takie jak deprecjacja złotego, wzrost kosztów finansowania, wycena instrumentów pochodnych oraz zmiany wartości aktywów. W ujęciu syntetycznym kryzys nie musi przekładać się na spadek sprzedaży w branży spożywczej, natomiast wyraźnie wzmacnia znaczenie zarządzania ryzykiem finansowym, struktury finansowania i jakości zabezpieczeń walutowych.; The article examines how the global financial crisis and the ensuing economic slowdown affected the economic and financial condition of selected Polish food-sector companies in 2007–2010. The study aims not only to assess changes in performance and financial standing, but also to demonstrate how a crisis can expose risks that are not strictly operational—particularly foreign-exchange and financing risks—which may endanger even previously well-performing firms. The analysis covers four Warsaw Stock Exchange (WSE) listed companies operating in the food sector: Bakalland, Graal, Duda, and Wawel. It is based on publicly available financial statements (income statement, balance sheet and cash-flow statement) complemented by selected financial ratios and a qualitative discussion of key drivers. The findings point to substantial heterogeneity in crisis sensitivity across firms: from relatively resilient entities supported by domestic demand and conservative financing, to companies where non-operational factors proved decisive, including PLN depreciation, higher funding costs, derivative valuation effects, and asset revaluations. Overall, the evidence suggests that, in the food sector, a crisis does not necessarily translate into a direct collapse in sales; however, it materially increases the importance of financial risk management, capital-structure discipline, liquidity generation, and the robustness (or lack) of FX hedging strategies

2013-01-01T00:00:00Z Martysz, Czesław Bartłomiej http://hdl.handle.net/20.500.12182/1427 2026-04-05T18:10:33Z 2025-01-01T00:00:00Z

Polski rynek obligacji nieskarbowych - kluczowe statystyki, zmiany prawa i wyzwania rozwojowe Martysz, Czesław Bartłomiej Cel artykułu: Artykuł ma na celu przedstawienie kluczowych statystyk polskiego rynku nieskarbowych papierów dłużnych, ukazanie istoty zaostrzenia regulacji prawnych oraz ich wpływu na rozwój rynku, a także wskazanie problemów rozwojowych rynku oraz propozycji de lege ferenda, pozwalających w dłuższym horyzoncie poprawić jego atrakcyjność dla inwestorów i emitentów. Metodyka: Artykuł nawiązuje do poprzedniej publikacji autora z 2020 r. i ma unikalny charakter, ponieważ ukazuje rynek nieskarbowych papierów dłużnych w sposób przekrojowy w oparciu o analizę aktów prawnych i publikacji prasowych, najnowsze i częściowo niepublicznie statystyki KDPW oraz praktykę rynkową autora. Wyniki badania: Wartość nominalna polskiego rynku obligacji nieskarbowych to 454,2 mld zł, jednak bez quasi skarbowych papierów BGK, PFR i EBI jest to 157,6 mld zł, z czego jedynie 49,4% papierów jest notowanych na rynku Catalyst, który w tym roku obchodzi swoje 15-lecie. W latach 2017–2024 istotnie zaostrzono prawo obligacji w celu ochrony przed missellingiem inwestorów detalicznych, których realny udział w rynku pierwotnym jest niewielki. Nowe prawo wzbudza wiele wątpliwości i komplikuje proces emisji rodząc pytania o to, czy w ostatecznym rozrachunku pomoże czy zaszkodzi rozwojowi rynku. Wielu inwestorów detalicznych nie wykorzysta poprawy przejrzystości rynku i dostępu do nowych informacji z powodu braku wiedzy ekonomicznej. Oprócz nowych regulacji, wyzwaniem dla rynku nieskarbowych papierów dłużnych pozostają także m.in. brak edukacji finansowej, niechęć nowych emitentów do wejścia na rynek obligacji, brak ratingów i niedostateczne pokrycie analityczne emitentów, brak standaryzacji dokumentacji oraz brak animacji i płynności rynku wtórnego.; The purpose of the article: The article aims to present key statistics of the Polish market for non-treasury debt securities, to show the essence of the tightening of legal regulations and their impact on the development of the market, as well as to identify market development problems and de lege ferenda proposals to improve its attractiveness to investors and issuers in the long term. Methodology: The article follows the author's previous publication in 2020 and is unique in that it shows the market for non-treasury debt securities in a cross-sectional manner based on an analysis of legal acts and press publications, the latest and partly non-public statistics of the KDPW, and the author's market practice. Results of the research: The nominal value of the Polish non-treasury bond market is PLN 454.2 billion, but excluding the quasi-treasury securities of BGK, PFR and EIB, it is PLN 157.6 billion, of which only 49.4% of the securities are listed on the Catalyst market, which is celebrating its 15th anniversary this year. Between 2017 and 2024, the bond law was significantly tightened to protect retail investors, whose real share of the primary market is small, from misselling. The new law raises many questions and complicates the issuance process, raising questions about whether it will ultimately help or hurt market development. Many retail investors will not take advantage of improved market transparency and access to new information due to lack of economic knowledge. In addition to the new regulations, challenges to the non-treasury debt securities market also remain, including lack of financial education, reluctance of new issuers to enter the bond market, lack of ratings and insufficient analytical coverage of issuers, lack of standardization of documentation, and lack of secondary market animation and liquidity.

2025-01-01T00:00:00Z